De fotograaf zei toen: dan wil ik het beeld graag buiten. Geen sprake van zei de pastoor, dat beeld komt alleen buiten bij de jaarlijkse processie en de eens in de zeven jaar gehouden Heiligdomsvaart. Hij moest er niet aan denken dit kostbare beeld naar buiten te slepen enkel voor een foto. Dat was bijna heiligschennis.

Toch wil ik het beeld buiten en vertelde dat hij één in Keulen zeer gewaardeerde professionele fotograaf was gespecialiseerd in architectuur en dat hij vond dat dit beeld eenzelfde professionele benadering verdiende. Een optimale belichting en een goede uitsnede. Hij toonde daarbij voorbeelden van zijn werk die de pastoor door de hoge kwaliteit niet onberoerd liet.

Vier jaar later prijkte de Sterre der Zee op de voorpagina van de katholieke illustratie, toentertijd het belangrijkste katholieke weekblad van Nederland.

Zes jaar later waren de foto’s die Werner Mantz van de Sterre der Zee maakte, hij was inmiddels in Maastricht een gesettelde fotograaf, iconen geworden (en eigenlijk moet dat zo blijven) die veel Maastrichtenaren en daarbuiten middels Kunsthandel Dejong-Bergers verwierven.

Het katholicisme bloeit niet meer in Maastricht, de Sterre der Zee staat echter nog altijd in het volle licht. Kaarslicht. De Heiligdomsvaart 2011 staat niet voor niets in dat teken. Het licht tegemoet.

Zie: http://www.metmuseum.org/special/

en onder andere op de volgende sites:

• jpgmag.com
• Art Aujourdhui

Willem K. Coumans bezocht in 1975 de expositie in Keulen von Dadamax bis zum Grüngürtel en zag daar een proeve van een bijzonder oeuvre, dat van de fotograaf Werner Mantz, dezelfde die in Maastricht aan het Vrijthof zijn fotoatelier had. Een jaar later had Mantz al in Aken een solo-expositie met zijn kenmerkende architectuur en interieur opnamen. Coumans had de verbinding gelegd tussen de wereld van de fotografie als kunst, die toen net zijn eerste opmars begon en de moderne fotografieën van de jonge fotograaf, die al lang vervlogen leken.

De foto van Mantz met als titel ‘de beste stuurlui staan aan wal’ inspireerde Coumans tot een fictieve geschiedenis met een kern van waarheid. Genet was hier.

De foto zou hierna nog vaak gepubliceerd worden, in boeken en tijdschriften en werd zelf gebruikt als illustratie ter ondersteuning van een congres over….het behoud van schoorstenen. Waar een foto toe kan bijdragen. De foto is in bezit van het Bonnefantenmuseum, gelegen in het Centre Ceramique in Maastricht.

Suggestieve beelden van Maastricht, Jean Genet en Werner Mantz

Klik op het artikel voor een vergroting

Er worden geen originele foto’s getoond, doch uitvergrote reproducties in een uitstekende kwaliteit. Deze tentoonstelling vindt plaats in het nieuwe Kunstforum in Keulen. (Neuen Kunstforum, Alteburger Wall1 in Keulen)van 18.05.2010(officiële opening 18.00)tot en met 10 juni 2010 dagelijks van 16.00 tot 20.00 uur. Gratis entree. Bij deze expositie hoort een catalogus die tegen kostprijs van € 10,- is verkrijgbaar.

De foto’s van Mantz en Schmölz laten zien hoe de architectuur zich in de jaren twintig in Keulen heeft ontwikkeld. Beide fotografen hebben het ontstaan en de ontwikkeling van deze architectuur gedocumenteerd, beiden op hun eigen manier. De tentoonstelling laat zien hoe belangrijk Keulen in de twintiger jaren was als stad van het nieuwe bouwen met als belangrijkste architect Riphahn. Licht, lucht en boompjes was het motto van deze architect. Hele stadsdelen werden volgens zijn visie ontworpen; in aanvang al in het eerste decennium van de vorige eeuw werden gezinswoningen met tuinen neergezet met de bedoeling dat deze na verloop van tijd over zouden gaan in het bezit van de huurders. Vervolgens werden in de twintiger jaren volgens zijn ontwerp hele wijken met appartementencomplexen en parkachtige binnentuinen gebouwd. Dit om de bouwprijs te drukken. Kenmerkend voor het werk van Mantz is de wijze waarop hij gebruikt maakt van het licht. Hard licht dat Mantz in zijn foto’s in geometrische vormen weergeeft, waarvoor zich het witte stuc van de gebouwen van Riphahn bij uitstel leenden. Deze foto’s behoren tot de top van de architectuurfotografie. Ook de keuze van het ingenomen standpunt is een bijzonder aspect bij Mantz, zijn voorkeur voor het perspectief van de onderkant en daarmee bereikte hij in zijn werk een perspectivistische verkorting. Dit leverde de illusie op van het zich in de ruimte van het beeld te bevinden. Een effect dat zelfs bij verkleinde afbeeldingen in architectuur tijdschriften nog indrukwekkend groot was. Op deze wijze leverden zijn foto’s een bijdrage aan de toenmalig actuele discussie in de architectuur.

Werner Mantz had bij maken van zijn foto’s drie belangrijke uitgangspunten: in de eerste plaats de centrering, het plaatsen van het beeld in het midden: dan een gering schuin perspectief en ten slotte de frontale aanblik. Door ordening van de gefotografeerde vlakken openen de foto’s zich als een toneelbeeld. De architectuur van deze periode wordt treffend weergegeven.

Goodwillreeks Drukkerij Rosbeek (1969-2006) (Beeldende kunst)

Het Huis voor de Kunsten Limburg, grafisch vormgever Piet Gerards en de Provincie Limburg presenteren de expositie Complot rond een vierkant met 56 toonaangevende publicaties, de zogenaamde goodwilluitgaven, van Drukkerij Rosbeek (1969-2006). De expositie toont de goodwillreeks en werken van bekende Limburgse kunstenaars die in deze reeks vertegenwoordigd zijn. Uitgeverij Huis Clos presenteert op 25 maart het boek Complot rond een vierkant. De goodwilluitgaven van Drukkerij Rosbeek 1969-2006, dat uitgangspunt was voor de tentoonstelling. De expositie is vanaf 25 maart t/m 21 mei a.s. te zien in het Gouvernement aan de Maas in Maastricht.

Naast de originele goodwilluitgaven toont de expositie het werk van een aantal kunstenaars uit de regio die in deze goodwilluitgaven vertegenwoordigd zijn. Het betreft werken van architect Herman Zeekaf, schrijver Frans Erens, ontwerpersduo Jan Slothouber en William Graatsma, typograaf Charles Nypels, componist Matty Niël, fotograaf Werner Mantz en beeldend kunstenaar Aad de Haas.

Tekst: Beeldende Kunst. Voor meer informatie zie: www.hklimburg.nl onder complot rond een vierkant.

Naast een beperkt aantal foto’s bevat deze pagina een lijst met directe links naar grotere collecties foto’s van Mantz die elders op internet te bekijken zijn. Klik hier om door te gaan naar de fotogalerie of klik bovenin in het menu op fotogalerie.

In de Weisse Stadt waar de tweede expositie is gehouden zijn de gebouwen weer in de staat zoals de architect ze heeft neergezet. De lijnen van het moderne bouwen: het constructivisme en het latere Bauhaus zijn nooit overtroffen en leverde de fotograaf W.M. zijn meest dankbare en schitterendste werk op.

Dat werk kan nu nog in de bebouwde omgeving bewonderd worden en laat haarscherp de kracht van het werk van de architect Riphahn zien.

De expositie vindt in een architectonische en sociale context plaats: in een kerk gelegen in Buchforst. Beiden ontworpen door Riphahn, getekend in scherpe tijdloze lijnen, kenschetsen zij in een strak ritme de nog altijd bestaande appartementen complexen. Natuurlijk is daar sindsdien omheen gebouwd, de gebouwen staan niet meer te pronken in hun naaktheid maar de gids van het GAG maakt gedurende zijn rondleiding door Buchforst de gebouwen los van hun omgeving, zoals ze ook binnen de kerk uitvergroot te zien zijn op de prints van Bilderbuch op basis van voornamelijk de foto’s van Mantz.  

De huizen staan nu onder monumenten zorg nadat ze tijdloos en nauwgezet gerenoveerd zijn, geborgen voor de toekomst. Deze werkwijze zet zich volgend jaar voort in nog vier Keulse wijken o.a. Zollstock. Vier tentoonstellingen zullen dan te zien zijn met wederom veel foto’s van Werner Mantz is ons beloofd door Bilderbuch Köln. Deze exposities hebben zoals vermeld ook een sociale context. Zij benadrukken de schoonheid en de kwaliteit van wonen anders dan de bewoners dagelijks gewend zijn. Zo wordt het respect voor hun omgeving te versterkt en betrekt de GAG de bewoners bij de wijk. Vandaar ook dat gekozen is de tentoonstellingen in de eigen wijk dicht bij de mensen te houden.

De GAG, de bouwvereniging van de stad Keulen met veertigduizend huizen is nog meer voornemens. In 2013, wanneer zij haar honderdjarig bestaan viert, organiseert zij een grote kunsttentoonstelling in samenwerking met het Ludwigmuseum, waarbij dan de originele fotografieën van Mantz en vermoedelijk o.a.ook Schmölz  getoond worden.

De exposities in de wijken die slechts een week duren hebben in ieder geval al succes. De eerste tentoonstelling in Bickendorf trok 500 toeschouwers. De organisatoren waren daar zeer tevreden mee. Wij ook.

Het bijzondere van de tentoonstelling is dat deze plaatsvindt in dezelfde wijk waarin de foto’s ook genomen zijn. Een groot aantal huizen dat in de jaren 20 gebouwd is, wordt opgeknapt en gerenoveerd in zoveel mogelijk originele staat. Om een goed beeld te krijgen van die originele staat, gebruikt men naast oude bouwtekeningen tegenwoordig ook foto’s van Werner Mantz om te achterhalen hoe deze huizen oorspronkelijk gebouwd waren.

De tentoonstelling bestaat uit een selectie van enkele tientallen foto’s. Nog meer foto’s zijn te zien op de volgende internetsite: Bilderbuch Koln. Op deze unieke site zijn tienduizenden foto’s verzameld van de stad Keulen. De foto’s van Werner Mantz kunnen middels een zoekfuntie worden getoond, Mantz in het Bilderbuch.

Bildergalerie Chirurgische Klinik 1929

Enkele varianten uit deze serie van zes zijn gepubliceerd in:
Werner Mantz Fotografien 1926-1938 (Rheinland Verlag).
 
Aan het eind staat nog een artikel over het ontstaan van deze foto’s.

Collegezaal

Röntgen

www.bilderbuch-koeln.de/Themen/Werner%20Mantz

De GAG (Keulse bouwvereniging) een belangrijke opdrachtgever van Werner Mantz heeft er alles aan gedaan om het werk van Mantz uit deze periode exemplarisch zeer zichtbaar te maken. Het prikkelt tot een daadwerkelijk bezoek ter plekke, alhoewel het de kracht van deze foto’s niet kan overstijgen. Het prachtige licht, het gevoel voor detail, het komt u alleen in de foto tegemoet.

Inneneinrichtung der Siedlung Buchforst